Jump to content

Alfred Mangena

E tswa ho Wikipedia

Alfred Mangena (hoo e ka bang ka bang dilemong tsa 1879–1924) e ne e le ramolao wa Afrika Borwa, moitseki wa dipolotiki, le moqolotsi wa ditaba. O tsejwa e le e mong wa babuelli ba molao ba pele ba batho ba batsho ba ileng ba dumellwa ho sebetsa e le molao Afrika Borwa mme e le motho ya ka sehloohong mokgatlong wa pele wa botjhaba wa Afrika. Mangena e ne e le moetapele wa mothehi wa South African Native National Congress (SANNC), eo hamorao a ileng a rehellwa lebitso la African National Congress (ANC).[1]

Bophelo ba pele le thuto

[fetola | fetola mohloli]

Alfred Mangena o hlahetse hoo e ka bang ka selemo sa 1879 Estcourt, naheng eo pele e neng e le Natal Colony, kajeno eleng porofensi ya Kwazulu Natala . O fumane thuto ya hae ya pele Afrika Borwa pele a etela naheng ya Engelane bakeng sa dithuto tse ding. O ile a ingodisa Lincoln's Inn London, moo a ileng a ithuta molao mme a bitswa Lekgotleng la Babuelli ba Molao ka 1909, mme ya eba e mong wa Maafrika Borwa a pele a Batho ba Batsho ho tshwaneleha ho ba molao Brithani.[2]

Mosebetsi wa molao

[fetola | fetola mohloli]

Mangena o ile a kgutlela Afrika Borwa ka selemo sa 1910 mme a etsa kopo ya ho amohelwa e le ramolao wa Lekgotla le Phahameng. Kopo ya hae e ile ya hanyetswa ke Mokgatlo wa Molao wa Transvaal ka mabaka a morabe, empa lekgotla le ile la etsa qeto ya hore morabe o ke ke wa sebediswa ho thibela mokopi ya tshwanelehang ho sebetsa molaong. Kamohelo ya hae e tshwaile katleho ya bohlokwa ya pele bakeng sa boramolao ba batho ba batsho Afrika Borwa.[3]

O thehile setsi sa molao Pretoria le Johannesburg, a emela Maafrika Borwa a Batho ba batsho tsamaisong ya molao e kgethollang morabe. Ka selemo sa 1916, Mangena o ile a kena selekaneng le Pixley ka Isaka Seme, a theha feme ya Mangena & Seme Solicitors, e nngwe ya difeme tsa pele tsa molao tse nang le batho ba batsho Afrika Borwa.

Boitlamo ba dipolotiki

[fetola | fetola mohloli]

Ka selemo sa 1912, Mangena o ile a kgethwa ho ba Motshwaramatlotlo e Moholo wa mokgatlo wa South African Native National Congress kopanong ya ho thehwa ha yona e neng e le Bloemfontein . Mokgatlo ona o thehilwe ho kopanya baetapele ba Maafrika kgahlanong le melao e kgethollang le ho qhelelwa ka thoko dipolotiking.

Mangena o ne a ameha ka mafolofolo matsholong a kgahlanong le Molao wa Naha wa Matswallwa wa 1913, o neng o thibela beng ba naha ba Maafrika ho ka na le tetla ya ho reka kapa ho ba le taolo ya mobu . O ile a boela a nka karolo baemeling ba dipolotiki le boitekong ba bobuelli bo phephetsang maano a kgethollo a behilweng ke mmuso wa Kopanelo.

  1. https://www.thejournalist.org.za/pioneers/alfred-mangena/
  2. https://uniekeantieke.co.za/NATAL-1908-Papers-relating-to-the-case-of-Mr-Alfred-Mangena-The-first-black-South-African-to-qualify-as-an-attorney-and-later-founding-member-of-the-ANC-p823967793
  3. https://journals.co.za/doi/pdf/10.10520/AJA02500329_5989