Barend Barends
Morena le moetapele wa Griqua Afrika e ka boroa}}
Barend Barends (hoo e ka bang dilemong tsa bo1777 - 1839) e ne e le morena le moetapele wa pele wa batho ba Griqua, e leng setjhaba sa MaKhoikhoi a tswang le tswakaneng le setjhaba se tswang Yuropa karolong e ka borwa ya Afrika. O ne a na le tshusumetso mokgatlong wa dipolotiki wa Griqua wa pele le bodulong ba bona dibakeng tse ka leboya ho Noka ya Orange .
Bophelo ba bonyaneng
[fetola | fetola mohloli]Barends o hlahile hoo e ka bang ka selemo sa 1777 Kolone ya Kapa lelapeng la batho ba tsoakiloeng ba Madatjhe le Khoikhoi.Lelapa la Barends, hammoho le malapa a amanang le bona a Kok, le ile la hlahella hara dihlopha tse ileng tsa tsejwa ha morao e le Griqua.
Boetapele le sebaka
[fetola | fetola mohloli]Qetellong ya lekgolo la bo18 le mathwasong a lekgolo la bo19 la dilemo, Barends e ile ya hlaha e le e mong wa baetapele ba ka sehloohong hara maBastere ba fallang, bao hamorao ba ileng ba bitswa Griquas. Dihlopha tsena di ile tsa dula ka leboya ho Noka ya Orange tlasa tshusumetso ya baromuwa ba tswang Mokgatlong wa Baromuoa oa London, ba ileng ba kgothalletsa bodulo ba batho ba dulang ba kgutsitse le sebopeho se hlophisitsweng sa dipolotiki.
Barends le batho ba mehleng ya hae ba kang Cornelius Kok le Adam Kok II ba ile ba kenya letsoho ho theheng dibaka tsa bodulo tse kang Klaarwater (eo hamorao e ileng ya rehwa Griquatown). O ne a sebetsa e le molaodi wa sesole ("kapteyn") mme o ne a ameha dikamanong tsa sesole tse kopanetsweng le baetapele ba bang ba Griqua, ho kenyeletswa Ntwa ya Dithakong ya selemo sa 1823 kgahlanong le mabotho a sokelang metse ya lehae, eo e neng e le tlasa taolo ya Mofumahadi Manthatisi wa Batlokwa
Bophelo le mesebetsi ya morao
[fetola | fetola mohloli]Kamora ho se dumellane ka hare ho boetapele ba Griqua, Barends o ile a fallela Danielskuil le balatedi ba hae, moo a ileng a tswela pele ho etella pele setjhaba sa habo le ho etsa mesebetsi ya bodisa le kgwebo. Boetapele ba hae bo kentse letsoho boteng ba moruo le kahisano ba batho ba Griqua sebakeng seo.
Barends o ile a nka karolo dikgohlanong tse pharaletseng tsa libaka tsa mehleng eo, ho kenyeletsoa dikhohlano le dihlopha tsa boahelani tse kang tse neng li etelletsoe pele ke Mzilikazi le Mmanthatisi leha ditšebelisano tsena ka linako tse ling di ne di fella ka tahlehelo e kgolo ea bophelo ho balateli ba hae.
Lefu le lefa
[fetola | fetola mohloli]Barend Barends o hlokahetse ka selemo sa 1839. Karolo ya hae e le e mong wa baetapele ba pele ba Griqua le ho kenella ha hae ho thehoeng ha metse ya Griqua e ikemetseng moeding wa bokolone li ananetsoe lipatlisisong tsa nalane le lefa, leha lefa la hae le atisa ho se hatiswe haholo ha le bapiswa le dipalo tsa morao. Ka 2019 moqolotsi wa litaba wa Madache le mofuputsi, Baart de Graaff o ngotse buka: Barend Barends,Die Vegte Generaal.[1] [2]
Bona hape
[fetola | fetola mohloli]- Batho ba Griqua
- Griqualand Bophirima
- Danielskuil