Jump to content

Greta Thunberg

E tswa ho Wikipedia
Greta Thunberg

Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg ( Seswedishe : [ˈɡrêːta ˈtʉ̂ːnbærj]; o hlahile ka la 3 Pherekgong 2003) ke moitseki wa tikoloho wa Sweden ya tsebahalang ka ho phephetsa baetapele ba lefatshe ho nka kgato hanghang ho fokotsa phetoho ya tlelaemete .

O ile a tuma ha a etsa qeto ya ho dula hole le sekolo letsatsi le leng le le leng la sekolo kamora matsatsi a phomolo a lehlabula ho fihlela dikgeetho tsa palamente ya Sweden ka la 9 Loetse 2018 le ho ipelaetsa, a tsweere folakga ka ntle ho palamente ea Sweden, ho hohela tlhokomelo tshokelong ya phetoho ya maemo a lehodimo. Kamora dikgetho, o ile a dula hole le sekolo Labohlano le leng le le leng mme a ipelaetsa. Ka Pudungwana 2018, o boletse kholomong ho The Guardian hore o tla tswela pele ho fihlela bo-radipolotiki ba phethahatsa Tumellano ya Paris.

Ho tloha qalong ya ntwa ya Iseraele le Hamas, o kgethile ho tsepamisa maikutlo hanyane holima boemo ba leholimo empa a khethe ho tsepamisa maikutlo haholo ho Isiraele, eo a reng e etsa polao ya morabe Gaza Strip . Ka Phuptjane 2025, o ile a tshwarwa ke sesole sa Isiraele ka sekepeng sa Madleen metsing a machaba ka botjhabela ho Mediterranean . Hammoho le Gaza Freedom Flotilla, o ne a leka ho fihla Gaza Strip ka thepa. [1]

Kakaretso

[fetola | fetola mohloli]

Boitlamo ba Thunberg bo qadile ha a ne a susumetsa batswadi ba hae ho amohela mekgwa ya bophelo e fokotsang tshusumetso ya bona ya kgabone. Ka Phato selemong sa 2018, ha a le dilemo di 15, o ile a qala ho qeta Labohlano la hae kantle ho palamente ya Sweden ho ipiletsa ho khato e matla mabapi le phetoho ea maemo a leholimo ka ho tšoara letshwao le ngotsweng Skolstrejk för klimatet (Sekolo se qosang maemo a leholimo).

Thunberg qalong o ile a tsebahala ka botjha ba hae le ho bua ka bolokolohi, phatlalatsa le ho baetapele ba dipolotiki le dikopanong, moo a ileng a nyatsa baetapele ba lefatshe ka ho hloleha ha bona ho nka seo a neng a se nka e le kgato e lekaneng ho rarolla bothata ba tlelaemete.

Kapele, baithuti ba bang ba ile ba kenella boipelaetsong bo tshwanang metseng ea bona. Hammoho, ba ile ba hlophisa mokhatlo wa boipelaetso ba maemo a leholimo ba sekolo o bitswang Fridays for Future . Kamora hore Thunberg a bue Sebokeng sa Phetoho ya Maemo a Leholimo sa Matjhaba a Kopaneng sa 2018, boipelaetso ba baithuti bo ne bo etsahala beke le beke kae-kae lefatsheng. Ka 2019, ho bile le boipelaetso bo bongata bo hlophisitsweng ba metse e mengata bo kenyeletsang baithuti ba fetang milione ka nngwe.

Ho qoba ho fofa ka matla a khabone, Thunberg o ile a sesa ka sekepe ho ya Amerika Leboya ka sekepe, moo a ileng a ya Sebokeng sa UN sa 2019 sa Tshebetso ea Boemo ba Lehodimo. Puo ya hae moo, eo ho eona a ileng a hoeletsa a re "U ka iteta sefuba jwang?", e ile ea phatlalatswa haholo ke boraditaba mme ea kenyelletswa le mminong. O bua Senyesemane se thellang, mme boholo ba dikamano tsa hae tsa setjhaba di ka Senyesemane. [2]

Ho phahama ha hae ka tšohanyetso botumong ba lefatshe ho mo entse moetapele setjhabeng sa baitseki le sepheo sa bahlahlobisisi, haholo-holo ka lebaka la bocha ba hae. Tshusumetso ya hae sethaleng sa lefatsshe e hlalositswe ke The Guardian le dikoranta tse ding e le "phello ua Greata".

O fumane ditlotla le dikgau tse ngata, ho kenyeletswa le borutehi ba tlhompho ho tswa ho Royal Scottish Geographical Society, ho kenyeletswa hara batho ba 100 ba nang le tshusumetso e kgolo ba Time, ho ba Motho wa moraorao wa Time wa Selemo, ho kenyeletswa lenaneng la Forbes la batho ba 100 ba nang le tshusumetso e kgolo lefatsheng, hammoho le ho thonngwa ha Kgau ya Kgotso ya Nobel ka 2019, 2020, 2021 le 2022.

Tshusumetso

[fetola | fetola mohloli]

Puisanong le Amy Goodman wa Democracy Now! mme hamorao leqepheng la hae la Facebook, Thunberg o itse mohopolo oa seteraeke sa sekolo o qasile ho hlaha kamora ho thunngwa Sekolong se Phahameng sa Stoneman Douglas Parkland, Florida ka la 14 Hlakola 2018, ha batjha ba mmalwa ba hana ho ya sekolong. Nakwana kamora ho hapa tlhodisano ea ho ngola ho tswa ho Svenska Dagbladet ka Motsheanong 2018, Bo Thorén ya sehlopha sa tikoloho sa Fossil Free Dalsland o ile a fana ka tlhahiso ea monyetla wa seteraeke sa sekolo e le mohlala ya ketso. Greta o ne a nahana hore ke mohopolo o motle, empa ha aa ka a fumana tshehetso e ngata ho tswa ho ditho tse ding tsa sehlopha sa tikoloho, kapa ho batswadi ba hae. Yaba o etsa qeto ya ho tshwara seteraeke a le mong.

Greta Thunberg o ile a sibollwa ka la 20 Phato 2018, letsatsi la pele la boipelaetso ba hae, ke We Don't Have Time, khamphani e ntjha ya theknoloji ya Sweden e etelletsweng pele ke Ingmar Rentzhog, CEO, eo e leng motsoalle wa mmae Malena Ernman. Mokhatlo/khamphani e ikemiseditse ho fana ka tshehetso ya boemo ba lehodimo setjhabeng bakeng sa matsete a maholo a boemo ba lehodimo ( Green New Deal ). Greta Thunberg o ile a ikopanya le mokhatlo ka nakoana e le moeletsi ya kgethehileng wa batjha. Ka Hlakola 2019, mokgatlo wa We Don't Have Time o ile oa lumela hore ba sebedisitse lebitso la hae ntle le tsebo ya Greta Thunberg le lelapa la hae.

Thunberg ka pela palamente ya Sweden ka Phato selemong sa 2018.

Greta Thunberg o bile khatisong bakeng sa litlhaloso tsa hae tse hlakileng dikopanong tsa boemo ba leholimo. Nakong ea pontsho ya ho se mamele setjhaba Palamenteng ea Brithani ka la 31 Mphalane 2018, e hlophisitsweng ke Extinction Rebellion, Thunberg o buile ka "koduwa e sa tloaelehang le e potlakileng e e-so ka e ananelwa jwalo, 'me baetapele ba rona kaofela ba itshwaara jwaloka bana ba banyenyane." Kopanong ea TED ka la 24 Pulungwana 2018 Stockholm, Thunberg o itse: "Re 'nile ra utloa dipuo tse kgothatsang le dipuo tse ntle ka dilemo tse mashome a mararo. Mme ke dihlong, empa ha e na thuso. Hoja e ne e thusitse, dikgaase tse kotsi di ka be di se di theohile - mme ha di so theohe".

Kopanong ya 2018 ya boemo ba leholimo ea Katowice, Thunberg o buile le barupeluwa ka makgetlo a mmalwa, a qosa baetapele ba lefatshe ba hona jwale ka ho "utswa bokamoso [ba bana ba bona] ho bona" le "ha le e-so hole ka ho lekaneng ho bua nnete. Le bile le re siela moralo, bana."

Ka la 23 Tshitwe 2018, o ile a botsoa lipotso ke Fareed Zakaria lenaneong la GPS la CNN, leo hangata le shebaneng le bo-radipolotiki, bahlanka ba mmuso le bo-ralipolotiki. Ka la 23 Pherekgong 2019, o ile a fihla Davos, moo a ileng a mengwa ho tla bua Foramong ya Moruo ya Lefatshe . Leha Thunberg a ile a khetha leeto la terene la dihora tse 32, Barupeluwa ba 1,500 ba fihlile Davos ka sefofane sa poraefete.

Ka la 21 Hlakola 2019, Greta Thunberg o ile a tla Brussels ho tla nka karolo moetong wa bosupa wa tlelaemete le Anuna De Wever, Kyra Gantois le Adélaïde Charlier, baetapele ba Belgian ba Youth for Climate. Ka lebaka la thahasello e kgolo ya boraditaba, mapolesa a ile a tlameha ho kenella ho sireletsa batjha. Hoseng, Thunberg o ile a bua le Khomishene ya Yuropa Brussels le Mopresidente Jean-Claude Juncker . Ka Labohlano la 22 Hlakola 2019, Thunberg o ne a le teng moetong wa tlelaemete Paris le Anuna De Wever, Kyra Gantois le Adélaïde Charlier, hara ba bang, mme a amohelwa ke Mopresidente wa Fora Emmanuel Macron hammoho le baemedi ba Belgium le Jeremane. Nakong y matsatsi a phomolo a sekolo a beke kaofela Sweden, Thunberg o ile a nka karolo mekolokong ea maemo a leholimo Antwerp ka la 28 Hlakola 2019 le Hamburg ka la 1 Hlakubele 2019. Hobane Thunberg o ne a memiloe moketeng oa Goldene Kamera Berlin, o ne a boetse a le teng ka Labohlano la la 29 Hlakubele nakong ya boipelaetso ba Labohlano bakeng sa Bokamoso moo ba ileng ba bua le barupeluoa ba ka bang 20,000 tlasa Brandenburg Gate .

Ka Labobedi, la 16 Mmesa 2019, Thunberg o ile a bua le Komiti ya Tikoloho ya Palamente ea Europe Strasbourg . Vlierwijk bohareng ba Brussels, setshwantsho sa Thunberg se ile sa etswa ke sebini Encq, ya tsejwng hape e le Henk De Ruddere. Ka Laboraro, la 17 Mmesa 2019, Thunberg o bile le kopano e khutšoanyane le Mopapa Francis Saint Peter's Square Roma, ea ileng a mo khothalletsa ho tswela pele ka mesebetsi ea hae. Ka Labone, Thunberg o ile a mengoa ho bua ka pela Palamente ea Italy, hammoho le bahlophisi ba bang ba diteraeke tsa sekolo sa tlelaemete (ho kenyeletsoa le Anuna De Wever). mme ka Labohlano, o ile a ya seteraekeng sa sekolo sa tlelaemete Roma, moo a ileng a bua le barupeluoa ba 25,000 Piazza del Popolo. Eaba Thunberg o tsoela pele ho tsamaya ka terene ho ya London, moo ka Sontaha, la 21 Mmesa, a ileng a bua le baitseki ba mokgatlo wa Extinction Rebellion, ba neng ba ntse ba etsa matsatsi a robeli a ketso London. Ka la 23 Mmesa 2019, Thunberg o fane ka puo Palamenteng ya Borithane.

Lehlabuleng la 2019, Thunberg o ile a phatlalatsa hore o tla nka selemo a sa kene sekolo (Sweden, palo ea baithuti sekolong e fihla ho leshome le metso e tsheletseng) 'me ka Phato 2019, Thunberg o ile a tšela Leoatle la Atlantic ho tloha motseng oa koung oa Engelane oa Plymouth ho ea New York ho Malizia II, sekepe sa IMOCA sa limithara tse leshome le metso e robedi sa dimithara tse 60 se nang le di-turbine tse nang le matla a letsatsi le di-turbine tse ka tlasa metsi. Leeto lena le nkoa e le ho tshela Atlantic ho sa nke lehlakore ka khabone e le pontsho ya diitumelo tsa Thunberg mabapi le bohlokwa ba ho fokotsa dikgase tse kotsi. Leha ho le jwalo, ho bile le ho nyatsuwa, kaha leeto lena qetellong le ile la fella ka likhase tse kotsi tsa CO2: ho kgutlisa sekepe, basebetsi ba ile ba tliswa ka sefofane ho tsoa Europe ; lifofane di ile tsa lefshoa ke CO2. Leeto lena le nkile matsatsi a 15, ho tloha ka la 14 ho isa ho la 28 Phato 2019. Thunberg o bile teng Sebokeng sa Boemo ba Lehodimo sa Machaba a Kopaneng New York ka la 23 Lwetse 2019 mme o ne a boetse a reretswe ho bua sebokeng sa boemo ba lehodimo sa COP 25 Santiago, Chile (2 ho isa ho la 13 Tšitoe 2019). Ha a fihla New York, o ile a kopana le batshehetsi ba makgolo le baitseki ba boemo ba lehodimo, ho kenyeletswa Alexandria Villaseñor ea dilemo di 14 (mothehi-'moho wa US Youth Climate Strike le mothehi wa Earth Uprising) le Xiye Bastida ea dilemo di 17 (e mong wa bahlophisi ba Labohlano bakeng sa Future New York City). Ka libeke tse 'maloa, leeto le puisano ka lona li ne li le ditabeng letsatsi le letsatsi. Ka Labohlano la 30 Phato le Labohlano la 6 Lwetse, o ile a ya diterateng tsa sekolo bakeng sa boemo ba leholimo New York. Ka Labohlano la 13 Loetse, Thunberg, hammoho le batshehetsi ba makholo a mmalwa, ba ile ba ua seteraekeng sa boemo ba lehodimo motseng wa Washington, D.C. ka pela White House . mme ho na le puisano le Trevor Noah ho The Daily Show ka la 14 Loetse.

  1. "Israeli forces seize Gaza aid boat carrying Greta Thunberg". Reuters. 9 Junie 2025. Besoek op 11 Junie 2025.
  2. "'Is my English OK?': Greta Thunberg's blunt speech to UK MPs". SBS News. 25 April 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Augustus 2019. Besoek op 30 Augustus 2019.