Jump to content

Madlanga Commission

E tswa ho Wikipedia

Khomishene ya Boahlodi ya Patlisiso mabapi le Botlokotsebe, Tshitiso ya Dipolotiki le Bobodu tsamaisong ya Toka ya Botlokotsebe, e tsejwang ka ho fetesisa e le Komisi ya Madlanga, ke dipatlisiso tsa setjhaba tse phatlaladitsweng ka Phupu 2025 ke Mopresidente Cyril Ramaphosa ho fuputsa diqoso tse entsweng ke Mokomishinara wa Sepolesa sa KwaZulu-Natal Lieutenant General Nhlanhla Mkhwanazi pakeng tsa boradipolotiki, bobodu le mapolesa a phahameng. dikarolo tsa boahlodi, Afrika Borwa . [1] [2]

E eteletswe pele ke Moahlodi wa Lekgotla la Molao wa Motheo Mbuyiseli Madlanga . Dipuo di qadile ka la 17 Lwetse selemong sa 2025 ka bopaki ba Lieutenant General Nhlanhla Mkhwanazi, moo a ileng a hlalosa diqoso tsa hae ka botlalo mme a fana ka bopaki boo a nang le bona, ka ditokomane, dikgokahano, kapa ditlaleho, hara tse ding, ho netefatsa bonnete ba diqoso tsa hae. [3] [4]Ka la 29 Lwetse 2025, mookameli wa Mahlale a Botlokotsebe Dumisani Khumalo o ile a fana ka tlhahisoleseding e eketsehileng ho sehlopha se hlophisitsoeng sa botlokotsebe se hlophisitsoeng, se bitswang "Big Five". O boletse hore Cartel, e dulang Gauteng, ho belaelloa hore e ikakgetse ka setotswana mafapheng a fapaneng a botlokotsebe bo hlophisitsweng, bo kenyeletsang ho rekisa dithethefatsi, boshodu, bomenemene ba dithendara, le dipolao tsa dikonteraka.

Ka la 6 Phupu, Mokhomishenara wa Sepolesa sa KwaZulu-Natalal Lieutenant General Nhlanhla Mkhwanazi o ile a tshwara kopano ya boraditaba Ntlokgolo ya Seporofense ya SAPS ho la Durban. Nakong ya dipuisano, o ile a qosa eo e neng e le Letona la Sepolesa Senzo Mchunu ka ho kena-kenana le dipatlisiso tse ntseng li tsoela pele. Kamora moo Mkhwanazi o ile a ngodisa tletlebo ya botlokotsebe kgahlanong le Mchunu, a qosang ho kena-kenana le dipolotiki mosebetsing wa Sehlopha sa Tshebeletso sa Dipolotiki sa Dipolao tsa Sepolesa sa Afrika Borwa, se neng se theilwe ho fuputsa dipolao tse susumetswang ke dipolotiki.

Tshebetso le ditshenolo tsa bohlokwa tsa bopaki (Lwetse - Mphalane 2025)

[fetola | fetola mohloli]

Dipuisano tsa setjhaba, tse qadileng bohareng ba Lwetse 2025, hang-hang di ile tsa qala ho senola dikgohlano tsa tshitiso ya dipolotiki le ho kenella ha botlokotsebe bo hlophisitsweng.

Bopaki ba ho itshunya-tshunya dipolotiking

[fetola | fetola mohloli]

Karolo ya pele ya fanyewe e ne e shebane le diqoso tsa mantlha tse entsweng ke Lieutenant General Mkhwanazi. Mkhwanazi o fane ka bopaki bo felletseng, a hlalosa ho kena-kenana le dipolotiki le ditaelo tse belaetsang tseo a di fumaneng ho ba boholong pusong mabapi le tshebetso ya sepolesa.

Ho latela Mkhwanazi, Mokomishinara wa Naha wa Tshebeletso ya Sepolesa sa Aforika Borwa, Mogenerale Fannie Masemola, o fane ka bopaki ka la 22 Lwetse 2025 Pretoria. Bopaki ba Masemola bo ne bo tsepamisitse maikutlo haholo diqetong tsa tshebetso le tsa tsamaiso tse mabapi le tshitiso eo ho thweng ke yona, ho kenyeletswa qeto ya phethahatso ya ho qhala Sehlopha sa Tshebetso ya Dipolao tsa Dipolotiki tsa KwaZulu-Natal.Habohlokwa, tlhahiso ya Masemola e ile ya tiisa ditaba tsa pele tsa Mkhwanazi. Tiisetso ena ya semmuso ho tswa ho hlooho ya SAPS e bile ntshetsopele ya bohlokwa, e phahamisitseng dingongoreho tsa Mkhwanazi ho tloha ho se dumellane ka sepolotiki ho ya ho ntlha e amohelehang hara boetapele bo phahameng ba sepolesa, ka hona ho tiisa motheo wa nnete wa dipatlisiso.

Mokgwa wa dipatlisiso o ile wa fetoha haholo ka la 29 Lwetse selemong sa 2025, ha mookamedi wa Bohlwela ba Botlokotsebe Lieutenant General Dumisani Khumalo a nka kgato.Bopaki ba Khumalo bo fane ka dintlha tse felletseng mabapi le ho kenella ha thepa ya mmuso ke mekgatlo e hlophisitsweng ya botlokotsebe.

Khumalo o hlahisitse bopaki mabapi le sehlopha se tswetseng pele se bitswang "Big Five," eo hape se bitswang "Cartel," se sebetsang haholo-holo ho tswa Gauteng. Diketso tseo ho thweng ke tsa sehlopha sena sa sehlopha di pharaletseng, di ama dikarolo tse kgolo tsa botlokotsebe bo hlophisitsweng, ho kopanyelletsa le ho rekisa dithethefatsi, ho kwetela, bomenemene le dipolao tsa dikonteraka. Ho feta moo, Khumalo o senotse dintlha tse itseng tsa diitjhelete le dikgokahano, ho kenyeletswa melaetsa ya WhatsApp e fanang ka bopaki ba ditshebedisano tse seng molaong, haholo-holo dintlha tsa ditefo tse entsweng ke Vusimuzi 'Cat' Matlala ho Brown Mogotsi.

Phatlalatso ena e nang le bopaki e hlalositse haholo-holo tsepamiso ya komishene, e tiisa tlhokahalo ya dipehelo tse tobileng tse sebetsanang le "ho nolofatsa botlokotsebe bo hlophisitsweng". Ditshenolo di tiisitse hore ho hloleha ha tsamaiso ya mmuso ho ne ho sa felle feela bobodung ba dipolotiki empa ho ne ho ama ho tshwarwa ha naha ke dikgokahano tsa botlokotsebe tse mabifi, tse amang polokeho ya setjhaba ka kotloloho le botsitso ba moruo.

Bopaki ka mora mamati a kwetsweng

[fetola | fetola mohloli]

Bona hape

[fetola | fetola mohloli]
  • Komishene ya Zondo
  1. "Madlanga Commission must confront criminal capture of justice system". www.polity.org.za. Retrieved 17 September 2025.
  2. https://www.enca.com/news/mkhwanazi-testifies-about-mchunus-decision-disband-political-killings-task-team
  3. "WRAP | Mkhwanazi slams 'misplaced' Mchunu's decision to disband Political Killings Task Team". News24. Retrieved 17 September 2025.
  4. "Madlanga Commission: Lt. General Mkhwanazi gives evidence | SAnews". www.sanews.gov.za. 16 September 2025. Retrieved 22 September 2025.