QwaQwa
Qwaqwa e ne e le Bantustan ("naha ya habo") karolong e bohareng ya Afrika Borwa . E ne e akaretsa sebaka se senyane haholo sa 655 square kilometres (253 sq mi) ka botjhabela ho porofense ya mehleng ya Afrika Borwa ya Orange Free State, e moeding wa Lesotho . [1] Motse-moholo wa yona e ne e le Witsieshoek . E ne e le naha e kgethilweng ya Basotho ba fetang 180,000 ba buang Sesotho .
Lehlwa le hlwahlwa dithabeng tsa Maloti le ile la etsa hore MaSan a bitse sebaka seo "QwaQwa" (e tshweu ho feta bosweu). [2] Ka Seafrikanse e ne e tsejwa e le "Witsieshoek", ka mora Wetse (hape Witsie le Wetsi), morena wa Makgolokwe ya neng a dula moo ho tloha ka selemo sa 1839 ho isa ho sa 1856. [3]
Ho ne ho e-na le merabe e meraro sebakeng seo e leng Makgolokwe, Bakoena le Batlokoa . Ka selemo sa 1969 [4] ba ne ba kopantswe mme sebaka seo se ile sa bitswa "KwaKwa". Selemong sona seo, lebitso le ile la fetolelwa ho "Qwaqwa" ho qoba kgethollo ya morabe.
Nalane
[fetola | fetola mohloli]Ka la 1 Pudungwana 1974, Qwaqwa e ile ya fuwa boipuso, Tsiame Kenneth Mopeli e le Tona-kholo. Mopeli e ne e tla ba Tona-Kholo nakong yohle ya Qwaqwa.
Kamora 27 Mmesa 1994, Qwaqwa e ile ya qhalwa, kamora dikgetho tsa pele tsa demokrasi Afrika Borwa, mme ya kopanywa hape le Orange Free State. Hona jwale ke karolo ya profinse ya Free State, moo Witsieshoek e leng setsi sa Maluti a Phofung Municipality .
Masepala o boetse o na le ditoropo tsa Harrismith le Kestell. Mmoho, ba na le palo e kopaneng ya batho ba 385 413, bao hoo e ka bang 80% ya bona e dulang Qwaqwa ya mehleng. Palo ya baahi e arotswe ka tsela e latelang: 98.09% ea Batšo; Bosoeu 1,68%; Mmala 0.09% le Asia le/kapa India 0.13%.
Sebaka sena e ne e boetse e le setsi se seholo sa thuto mehleng ya kgale ya apartheid, bonyane 80% ya dikolo profinseng ya hona jwale ya Free State e na le matitjhere a neng a rutwa naheng eo ya pele. E na le yunivesithi e sebetsang ka botlalo, empa dikoletjhe tsa yona tsa matitjhere di fetotswe dikoletjhe tsa FET (Thuto e Tswelang Pele le Kwetliso). Yunibesiti e ne e bitswa "Uniqwa" ka tlase ho Yunibesiti ya Bokone pele ho 1994, mme ha e sale e kenngwa ho Yunibesithing ya Free State (UFS) mme ya bitswa "UFS Qwaqwa Campus".
Bantustan ya QwaQwa e ne e na le setereke se le seng feela ka 1991, Witsieshoek, se nang le baahi ba 342,886. [5]
Batho ba tsebahalang ba Qwaqwa
[fetola | fetola mohloli]- Seipati Seoke - Lesedi FM Presenter and 2020 DStv Mzansi Viewers' Choice Awards
- Hlaudi Motsoeneng - African Content Movement (ACM) le mohlankedimogolo wa mehleng wa Lekgotla la Kgaso la Afrika Borwa (SABC)
Bona hape
[fetola | fetola mohloli]- Marena a Sehlooho a Qwaqwa
Mehlodi
[fetola | fetola mohloli]- ↑ https://www.sahistory.org.za/place/quaqua
- ↑ https://www.sahistory.org.za/place/phuthaditjhaba-free-state
- ↑ Raper, PE.
- ↑ Flags of the world Discussion of name and history.
- ↑ "Census > 1991 > RSA > Variable Description > Person file > District code".