Duma Nokwe

Philemon Pearce Dumasile Nokwe (13 Motsheanong 1927, Evaton - Pherekgong 12, 1978), eo pele a neng a tsejwa e le Duma Nokwe, e ne e le motjhotjhisi wa Afrika Borwa, mme hape a sebetsa e le Mongodi-Kakaretso wa mokgatlo wa African National Congress ho tloha ka selemo sa1958 ho fihlela ka 1969.

Thuto le mosebetsi wa dipolotiki

O ile a fumana thuto sekolong sa St. Peter's se Johannesburg le Univesithi ya Fort Hare. Kamora ho fumana lengolo la BSc le diploma la thuto, o ile a nka mosebetsi wa ho ruta Sekolong se Phahameng sa Krugersdorp.

O ile a kenella ka mafolofolo ho ANC Youth League ho tloha matsatsing a hae a univesithi (e ne e le mongodi wa yona ho tloha ka 1953 ho isa ho 1958) Nokwe o ile a kenngwa ketsahalong ya dipolotiki mme a qeta kahlolo ya ho kena sebakeng sa Germiston ntle le tumello nakong ya Letsholo la Defiance la 1952. Ha a tswa teronkong o ile a lelekwa ka nakwana ke Lefapha la Thuto la Transvaal. Kamora moo, o ile a ya e le setho sa sehlopha sa Afrika Borwa Moketeng wa Lefatshe wa Batjha wa 1953 Bucharest, mme kamora moo a etela Soviet Union, China le Borithane. Ha a kgutlela Afrika Borwa, o ile a ngola le ho bua ka botlalo ka diphihlelo tsa hae ho fihlela a kgutsiswa ke taelo ya thibelo le dithibelo e ileng ya mo sebeletsa ka Phupu 1954.

Kaha Nokwe o ne a thibetswe ho etsa mosebetsi wa ho ruta, o ile a fetela thutong wa molao. Ha a tshwaneleha ka 1956, e ile ya eba mmuelli wa molao wa pele wa Ma-afrika ya ileng a amohelwa lekgotleng le phahameng la Transvaal, empa ka nepo o ile a thibelwa ho sebedisa mosebetsi wa hae ke taelo ya lefapha la ditaba tsa Ma-india. O ile a thibelolwa ho ya dikamoreng le basebetsi mmoho le yena ba basweu bohareng ba Johannesburg mme a laelwa hore a fumane ofisi toropong e nngwe ya Afrika. Nokwe o ile a hanyetsa taelo eo ka lebaka la hore e ne e hanyetsana le molao wa lekgotla le phahameng wa hore diofisi tsa ramolao di lokela ho ba ka hara lekgotla, empa ka nako ena o ne a sa thahaselle ho sebedisa molao ho feta ho etsa mosebetsi wa hae wa dipolotiki.

Hammoho le ba bang ba 155, ho akarelletsa le ditho tse ngata tse hlaheletseng tsa ANC, o ile a tshwarwa ka Tshitwe 1956 mme a qoswa ka ho ba mohatelli. Diketso tse neng lldi etswa kgahlanong le boholo ba ba qoswang di ile tsa fediswa bohareng ba 1959. Leha ho le jwalo, Nokwe e ne e le e mong wa ba 30 bao nyewe ya bona e ileng ya tswela pele ka tlasa qoso e fetotsweng, mme o ile a lokollwa feela ka April 1961.

Nakong ena, Nokwe o ile a tswela pele ka mosebetsi wa hae wa dipolotiki, ho sa tsotellehe nyewe, thibelo ya ditaelo, ho tshwarwa kgafetsa ka diqoso tse nyenyane le ketsahalong e nngwe ya tlhaselo e mabifi ya mapolesa. O ile a kgethwa hoba mongodi-kakaretso wa ANC ka selemo sa 1958 kopanong ya yona ya bo 46 ya selemo le selemo ,Durban, mme a tswela pele ho hlokomela letoto la matsholo le dipontsho ho pholletsa le ho fela ha bo-1950 le Mathwasong a bo-1960, a kenya letsoho ho holeng ha ditho tsa bongata tsa ANC le ho aha bohlokwa ba yona e le mokgatlo wa bohlokwa mokgatlong wa tokoloho.

Nakong ya boemo ba tshohanyetso ba 1960, o ile a kenngwa tjhankaneng dikgwedi tse hlano. Ka mora hore a lokollwe, o ile a qala lenaneo la ho hlophisa botjha. E le e mong wa baetapele ba komiti ya mekga e mengata o thusitse ho rala motheo wa kopano wa Afrika e akaretsang Maritzburg ka 1961, ketsahalo e ileng ya tshwaya ho hlaha ha Nelson Mandela hape sethaleng sa setjhaba kamora dilemo tsa thibelo le dithibelo.