Jump to content

Mmamoloko Kubayi.

E tswa ho Wikipedia
Mmamokoloko Kubayi

Mmamoloko Tryphosa Kubayi (ya tswetsweng ka la 8 Motsheanong 1978)(1) ke radipolotiki wa Afrika Borwa ya leng Letona la diphumano tsa Batho le Setho sa Seboka sa Naha sa African National Congress (ANC).[1]

O boetse ke hlooho ya hona jwale wa Subcommittee wa Phetoho ya Moruo wa African National Congress ho komiti ya naha ya phethahatso (NEC). O bile Letona la Matla ka 2017, Letona la Dipuisano ho tloha ka 2017 ho ya ho 2018, Letona la Saense le Theknoloji ho tloha ka 2018 ho ya ho 2019, le Letona la Bohahlaudi ho tloha ka 2019 ho ya ho 2021.[2]

Bophelo ba bonyaneng

[fetola | fetola mohloli]

Kubayi o hlahetse Soweto, mme o kene dipolotiking ka ANC Youth League le City of Johannesburg Metropolitan Council. Kamora ho kgethwa ha hae Palamenteng ka 2009, o sebeditse e le Motlatsi wa Moporesidente Kgalema Motlanthe kwa palamenteng ho tloha ka 2013 ho isa 2014 hape e le modulasetulo wa Komiti ya Potefolio ya Ditshebeletso tsa Mehala le Ditshebeletso tsa Poso ho tloha ka 2014 ho isa 2017.

Ka Hlakubele 2017, Moporesidente Jacob Zuma o mo kgethile ho kabinete, pele e le Letona la Eneji mme hamorao e le Letona la Dikgokahanyo. Tlasa mohlahlami wa Zuma, Moporesidente Cyril Ramaphosa, Kubayi o sebeditse e le Letona la Saense le Thekenoloji ho tloha ka 2018 ho isa 2019, Letona la Bohahlaudi ho tloha ka 2019 ho isa 2021, le Letona la Madulo a Batho ho tloha ka 2021 ho isa 2024, pele a thonngwa mosebetsing wa hae wa ha jwale ka Tshitwe 2024.

Kubayi esale e le setho sa Komiti ya Phethahatso ya Naha ya ANC ho tloha ka Tshitwe 2017 mme o kgethetswe nako ya hae ya pele ho Komiti ya Naha ya Tshebetso ya ANC ka Pherekgong 2023. E ne e le hlooho ya komiti e nyane ya mokga e nang le tshusumetso ya phetoho ya moruo pakeng tsa Mmesa 2022 le Hlakubele 2025.[3]

Mosebetsi wa pele

[fetola | fetola mohloli]

Mosebetsi oa pele oa Kubayi e ne e le mosebetsi oa mosebetsi oa Interfaith Community Development Association, mokhatlo oo e seng wa mmuso o tsamaisoang ke Ishmael Mkhabela oa Mokhatlo oa Batho oa Azanian.[1] O ile a tloha lekaleng la ntshetsopele ea sechaba ho ea sebetsa ho nts'etsopele ea litsebo ho First National Bank mme a ntan'o sebetsa lefapheng la dibanka tsa khoebo la Nedbank. Ka mor'a moo o ile a kena lefapheng la sechaba, a sebetsa e le mothusi oa ntlafatso ea litsebo Lefapheng la Setjhaba la Bophelo bo Botle la Laboratory Service pele a hiroa e le motsamaisi Ofising ea Motlatsi wa Mopresidente, ka nako eo e le motlatsi oa mopresidente Phumzile Mlambo-Ngcuka.[4]

Ho sa le joalo, Kubayi o ne a ntse a le mafolofolo lipolotiking joalo ka setho sa Liki ea Bacha ea ANC; o sebelitse komiting e kholo ea lebatooa ea lekala la Greater Johannesburg mme qetellong a khethoa joalo ka motlatsi oa mongoli oa profinse ea liki Gauteng. Pakeng tsa 2006 le 2009, o ile a emela ANC e le lekhanselara la kemedi e lekaneng Lekgotleng la Toropokgolo ya Johannesburg, moo a neng a eteletse pele komiti ya dipalangwang ya masepala.[2]

Mosebetsi wa pele wa paramente

[fetola | fetola mohloli]

Likhethong tse akaretsang tsa Mmesa 2009, Kubayi o ile a ema ka katleho dikgethong tsa setulo sa ANC Sebokeng sa Naha, ntlo e tlase ya Paramente ea Afrika Boroa. Hamorao o ile a re o ile a susumelletsoa ho ema e le karolo ea letšolo le tsoelang pele la ANC ho kgothaletsa boemeli ba bacha ka Paramenteng. O qetile boholo ba nako ea hae ea pele ea paramente e le motshehetsi, a sebetsa e le sephali sa mokha Komiting ea Potefolio ea Thuto ea Motheo le Komiti ea Potefolio ya Thuto e Phahameng pakeng tsa 2009 le 2011. [6] O sebelitse nakoana e le Motlatsi oa Motlatsi oa Motlatsi oa Mokha oa Bongata ka 2013, 'me ho tloha Phuptjane 2013 ho isa Mots'eanong 2014 e bile moeletsi oa motlatsi oa mopresidente oa paramente, Kgalema Motlanthe.[6] Hamorao Mail & Guardian e ile ea babatsa tlaleho ea hae ea ho ba teng 'me ea tuma ka mekhoa e metle ea ho sebetsa Paramenteng.[8]

Kubayi o ile a kgethwa hape Sebokeng sa Naha ka dikgetho tse akaretsang tsa Motsheanong 2014, mme kamora dikgetho ANC e ile ya mo kgethela ho ba modulasetulo wa Komiti e ntjha ya Potefolio ya Palamente ya Dikgokahanyo le Ditshebeletso tsa Poso. Komiti ena e thehilwe ho okamela Lekala le letjha la Dikgokahanyo le Ditshebeletso tsa Poso, le etelletsweng pele ke Siyabonga Cwele. Kubayi o khethiloe a sa hanyetsoe setulong nakong ea kopano ea pele ea komiti ka la 24 Phuptjane 2014.

Nakong ea lilemo tse tharo e le molula-setulo wa komiti, Kubayi o ne a boetse a tsebahala ka tšehetso ea hae ea sechaba ho mopresidente ea ntseng a le setulong Jacob Zuma. O ile a sebeletsa komiting ea nakoana ea paramente e ileng ea lokolla Zuma molatong oa mahlabisa-lihlong a Nkandlagate, mme o ile a tsebahala ka ho sireletsa Zuma ka matla nakong ea lipuisano tsa paramente mabapi le sekhobo seo, seo a se hlalositseng e le "maiteko a ka boomo a ho nyelisa boetapele ba ANC."

  1. 1 2 https://www.gov.za/news/media-statements/minister-mmamoloko-kubayi-allegations-makangela-mtungani-inc-27-mar-2026
  2. 1 2 https://mg.co.za/report-cards/2025-12-19-mmamoloko-kubayi-justice-and-constitutional-development/
  3. https://businesstech.co.za/news/government/855265/new-laws-coming-after-afrikaner-towns-in-south-africa/
  4. https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2026-03-30-crisis-of-ethics-standardised-response-needed-when-judges-are-behaving-badly-/