Motse Kapa

Motse Kapa ke motse-moholo wa molao wa naha ya Afrika Borwa.[1] Ke motse wa kgale ka ho fetisisa naheng ena ebile ke sebaka seo Paramente ea Afrika Borwa e leng ho sona.[2] Motse Kapa ke motse wa bobedi o moholo ka palo ya baahi naheng ena, ka mora Johannesburg, mme ke motse o moholo ka ho fetisisa profinseng ya Western Cape. Motse ona ke karolo ya mmasepala ya metropolitan wa City of Cape Town.[3]
Motse ona o tsebahala ka kou ya oona, sebaka sa oona sa tlhaho se karolong ya Cape Floristic Region, le ka dibaka tse tummeng tse kang Table Mountain le Cape Point. [4]Sebaka sa City Bowl sa Cape Town, se fumanehang lebopong la Table Bay mme se kenyelletsang setsi sa kgwebo sa motse (CBD), ke sebaka sa kgale ka ho fetisisa sa toropo profinseng ea Western Cape, se nang le lefa le leholo la setso. Sebaka sena sa metropolitan se na le lebopo le lelelele le shebaneng le Lewatle la Atlantic, le kenyelletsang karolo e ka leboya sebakeng sa West Beach, hammoho le sebaka sa False Bay ka borwa.[5]
Serapa sa Setjhaba sa Thaba Tafole (Table Mountain National Park) se ka hare ho meedi ya motse, mme ho na le dibaka tse ding tse mmalwa tse sirelelitsoeng tsa tlhaho le dibaka tse sirelelitsoeng tsa leoatle ka hare le haufi le motse. Tsena di kenyelletsa Serapa sa Semela sa Setjhaba sa Kirstenbosch (Kirstenbosch National Botanical Garden), se nang le mefuta e 5 ho e 6 ya dibaka tsa tikoloho (biomes) tsa Afrika Borwa, mme se bontsha dimela tse ngata tsa tlhaho tsa sebaka sa Cape.[6]
E le sebaka se tummeng sa bahahlaudi lefatsheng ka bophara, Cape Town e kgethilwe e le motse o motle ka ho fetisisa lefatsheng, le motse o motle ka ho fetisisa lefatsheng bakeng sa baeti ka makhetlo a mangata, ho kenyeletswa ke The New York Times ka 2014, Time Out ka 2025, World Travel Awards ka 2026, le The Telegraph ka dilemo tse 8 tse fetileng (ho tloha ka 2017 ho isa ho 2025). Cape Town e na le meputso e phahameng ka ho fetisisa ya malapa Afrika Borwa, sekhahla se tlase ka ho fetisisa sa ho hloka mesebetsi, boemo bo phahameng ka ho fetisisa ba matsete a meralo ea motheo, ts'ebetso e matla ka ho fetisisa ya phano ya ditshebeletso, boemo bo hodimo ba ho hohela bahahlaudi, le mmaraka o matla ka ho fetisisa wa thekiso ya matlo le mobu.[7]
Nalane
[fetola | fetola mohloli]Dingoliloeng tse ka sehloohong: Histori ya Motse Kapa le Lethathamo la diketsahalo tsa histori ya Cape Town
Livideo tse kantle
[fetola | fetola mohloli]Letšoao la video "Sehlopha sa Khoisan se reha sebaka sa Cape lebitso le letjha"— tlaleho ya ditaba ea 2012 e entsweng ke Eyewitness News mabapi le ho reoa ha Cape Town ka molao lebitso la "ǁHuiǃgaeb" ke batho ba Khoekhoe le hore na le bitsoa joang.
Mehla ea pele
[fetola | fetola mohloli]Mofuputsi oa Portugal, Bartolomeu Dias, a hloma sefapano Cape Point, ka 1488
Masalla a khale ka ho fetisisa a tsejoang a batho ba neng ba lula sebakeng sena a ile a fumanoa lehaha la Peers Cave le Fish Hoek mafelong a dilemo tsa bo-1920. Le hoja ho bile le likhang tse ngata, likhakanyo tsa pele tse neng li re ke tsa nako ea "Pleistocene" li se li fetotsoe. Ho latela likhakanyo tse hlokolosi le tse hlakileng, D. D. Stynder le ba bang ba sebelisitse mokhoa oa *radiocarbon* ho fumana hore sampole ea SAM-AP 4692 ke ea bohareng ba nako ea "Holocene", e leng lilemo tse pakeng tsa 5448 le 5136 BCE (kapa lilemo tse 7457 le 7145 ho ea morao ho tloha kajeno) ka ho latellana.[25]
Bartolomeu Dias, e leng Moeurope oa pele ho fihla sebakeng sena, o ile a fihla ka 1488 'me a se reha lebitso la "Cape of Storms" (Cabo das Tormentas). Hamorao lebitso la sona le ile la fetoloa ke John II oa Portugal ho ba "Cape of Good Hope" (Cabo da Boa Esperança) ka lebaka la tšepo e kholo e ileng ea hlaha ka lebaka la ho buloa ha tsela ea leoatle e eang sebakeng sa India le East Indies. Ka 1497, mofuputsi oa Portugal, Vasco da Gama, o ile a tlaleha hore o bone Cape of Good Hope.
Ka 1510, Ntweng ya Salt River, molaodi wa dikepe oa Portugal, Francisco de Almeida, le banna ba hae ba mashome a tsheletseng a metso e mene ba ile ba bolaoa 'me sehlopha sa hae sa hloloa[26] ke batho ba "Goringhaiqua" (ho latela mongolo o haufi le wa Dutch) ba neng ba sebelisa likhomo tse koetliselitsoeng ho arabela melodi le mehoo.[27]
Batho ba Goringhaiqua e ne e le o mong oa meloko ea Khoikhoi e neng e lula sebakeng seo. Mafelong a lekholo la bo-16 la dilemo, dikepe tsa Fora, Denmark, Netherlands le Engelane—empa haholo-holo tsa Portugal—di ne di dula du emisa kgafetsa Table Bay ha di ntse di le tseleng e eang Indies. Li ne li rekisana ka koae, koporo le tšepe le meloko ya MaKhoikhoi ya sebaka seo e le phapanyetsano ea nama e foreshe le lisebelisoa tse ling tsa bohlokoa bakeng sa maeto.
Ditshupiso
[fetola | fetola mohloli]- ↑ http://www.capetownmagazine.com/fun-facts
- ↑ https://www.britannica.com/place/Western-Cape
- ↑ https://www.south-africa-tours-and-travel.com/provinces-of-south-africa.html#The%20Western%20Cape%20province
- ↑ https://census2011.adrianfrith.com/place/199041
- ↑ https://www.news24.com/SouthAfrica/News/city-of-cape-town-announces-new-city-manager-20180426
- ↑ https://cs2016.statssa.gov.za/wp-content/uploads/2018/07/WesternCape.pdf#page17
- ↑ https://web.archive.org/web/20240929231113/https://resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Graphics%20and%20educational%20material/Census_2022_Infographic.pdf