Smithfield

Borokgo bo tshela noka ya Sesnqu pela Sterkspruit

Smithfield ke motse-moholo wa Masepala wa Mohokare, leboya la porofense ya Foreistata, naheng ya Afrika Borwa.

Nalane

Dikgang tsa naha

Ho tloha dilemong tsa bo-1830 ho ya pele, baahi ba bangata ba basweu ba tswang Cape Colony ba ile ba tshela Noka ya Orange mme ba qala ho fihla karolong e nonneng e ka borwa ba sebaka se tsejwang e le Lower Caledon Valley, moo hamorao ho neng ho tla thehwa sebaka sa setjhaba sa Smithfield. Sebaka sa Lower Caledon Valley, se reilweng lebitso la Noka ya Caledon e phallang ho sona, ka nako eo se ne se dulwa ke badisa le dikgomo tsa bona tlasa taolo ya Morena wa Basotho, Moshoeshoe. Ka 1845, tumellano e ile ya saenwa pakeng tsa Moshoeshoe le balaodi ba bokolone ba Brithani ba neng ba etelletswe pele ke mmusisi wa Cape Colony, Sir Harry Smith. Tumellano eo e ile ya amohela ho dula ha basweu sebakeng seo, leha ho sa ka ha hlaloswa meeli efe kapa efe.

Mehleng ya pele ya Afrika Borwa, mehopolo ya batho ba Europe mabapi le meeli le ho ba le naha e le thepa ya motho ka mong e ne e se na motheo setso sa dipolotiki sa Maafrika. Ho marena a lehae a Maafrika, tefello ya setso ka mokgwa wa dipere le dikgomo e ne e bolela hore morena ya busang o dumella tshebediso ya naha tlasa taolo ya hae. Empa ho baahi ba Maburu le ba Brithani, mofuta oo o tshwanang wa tefello o ne o nkuwa e le mokgwa wa ho reka le ho ba le naha ka ho sa feleng tlasa taolo e ikemetseng.Ho latela litlaleho tsa nalane, Moshoeshoe o ne a nahana hore o fana ka tumello ea ho sebelisa naha bakeng sa ho alosa liphoofolo ka nakoana feela, athe bafalli bona ba ne ba lumela hore ba filoe litokelo tsa ho ba beng ba naha ka ho sa feleng. Sena se ile sa baka likhohlano. Ba-British, bao ka nako eo ba neng ba se ba laola sebaka se pakeng tsa linoka tsa Orange le Vaal—seo ba ileng ba se bitsa *Orange River Sovereignty*—ba ile ba bona ho hlokahala hore ho be le moeli o hlakileng; kahoo ba ile ba phatlalatsa moeli o tsejoang e le *Warden Line*, o neng o arola sebaka seo pakeng tsa libaka tsa British le tsa Basotho. Toropo ea Smithfield e ile ea kenngoa sebakeng se laoloang ke British 'me ea fetoha setsi sa tsamaiso ea bokolone bakeng sa sebaka se neng se bitsoa *Caledon District*. Noka ea Mohokare—lebitso le bolelang "bohareng" (ba naha ea Basotho)—e neng e phalla haufi le Smithfield, e ile ea reoa lebitso le lecha la Noka ea Caledon, ho hlompha Earl oa Caledon, eo e neng e le 'musisi oa British sebakeng sa Cape Colony ho tloha ka 1807 ho isa ho 1811.

Le hoja naha ea sebaka seo e ne e le ea 'Muso oa British ka molao, mookameli oa tsamaiso oa British toropong ea Smithfield, Charles Halse, o ile a iketsetsa leruo ka ho rekisa le ho reka naha ka sepheo sa ho fumana phaello e kholo.[4] Ka 1854, British e ile ea fetisetsa taolo ea sebaka seo ho naha ea Bo-Boer ea *Orange Free State*, e leng ketso e ileng ea tiisoa ka ho saena tumellano e tsejoang e le *Orange River Convention*.

Ho ile ha latela letoto la lintoa pakeng tsa 'Muso oa Basotho le naha ea Bo-Boer ea *Orange Free State* ho tloha ka 1858 ho isa ho 1868.[6] Mahlakore ka bobeli a ile a sebelisa leano la ho senya naha le lijalo (le tsejoang e le *scorched-earth tactics*). Haholo-holo, Basotho ba ile ba senya matlo a mapolasi le ho chesa libaka tse kholo tsa makhulo le masimo a lijalo sebakeng se pakeng tsa Smithfield le Reddersburg.[7] Ka lehlakoreng la bona, mabotho a Bo-Boer a ile a hlasela le ho senya setsi sa boromuoa ba French Evangelical se neng se le Beersheba, haufi le Smithfield—setsi seo Bo-Boer ba neng ba se nka e le se tšehetsang Basotho.

Ho Thehwa ha Motse

Kantoro tsa Mmasepala wa Mofulatshepe

Polasi ea Waterval e ne e le sebaka sa pele se khethiloeng ka 1848 bakeng sa ho theha setsi sa kereke ea Dutch Reformed (NG). Leha ho le joalo, ha ho ne ho fanoa ka litša hore li rekisoe, ha ho ea ileng a li reka. Balemi ba ne ba sa khotsofalla sebaka seo (se bohōle ba lik'hilomithara tse 24 ka bophirima ho Smithfield ea kajeno). Kahoo, ba ile ba khetha Rietpoort, moo ho neng ho e-na le metsi a mangata. Motse o mocha o ile oa reoa lebitso la New Smithfield (lentsoe "New" le ile la tloheloa ha nako e ntse e ea), mohlomong le reiloeng ka lebitso la Sir Harry Smith, eo e neng e le 'musisi oa Cape Colony (ho tloha ka 1847 ho isa ho 1852). Lilemong tse mashome a mahlano ka mor'a hore motse o theoe, Kereke ea Dutch Reformed e ile ea lula e le setsi sa bohlokoa motseng oo. E mong oa baruti ba ileng ba sebeletsa moo e ne e le Moruti Andrew Murray. General Christiaan de Wet, oa Ntoa ea Bobeli ea Boer, o hlahetse polasing ea haufi ea Leeukop ka 1854.

Smithfield e ne e e-na le boto ea motse ka 1860 empa e ile ea fetoha mmasepala ka 1948 feela. Lilemong tsa bo-1870, motse ona o ne o le tseleng e kholo e eang libakeng tsa merafo ea daemane (Diamond Fields) ho tloha lebopong ka Aliwal North, 'me khoebo e ne e atleha haholo nakong eo.

Nakong ea lipakeng tsa 1907 le 1939, Setho sa Paramente (MP) sa Smithfield e ne e le General Hertzog, ea ileng a emela sebaka seo bakeng sa mekhatlo ea lipolotiki ea Oranje Unie, South African Party, National Party le United Party. E ne e le moetapele oa National Party ho tloha ka 1914 ho isa ho 1939 le Tonakholo ea Afrika Boroa ho tloha ka 1924 ho isa ho 1929.

Ka la 19 Phato 1960, Tonakholo HF Verwoerd o ile a bua kopanong e neng e tšoaretsoe Smithfield, moo a ileng a phatlalatsa merero ea ho ikhula ho British Commonwealth le ho phatlalatsa Rephabliki ka boikemelo. O ile a phaella ka hore "Afrika Boroa e reretsoe ho ba naha e tla fa batho ba basweu lefatšeng ka bophara mohloli o mocha oa khothatso." Phatlalatso ea hae e entsoeng Smithfield e ile ea hlahella litabeng tsa machaba. Sebaka sa jeokrafi

Toropo e patiloe ka har'a maralla a kang pere, a bohōle ba lik'hilomithara tse ka bang 132 ka boroa-bochabela ho Bloemfontein tseleng ea naha ea N6 ho ea East London, Eastern Cape. Noka ea Caledon e moeling oa Smithfield ka bochabela le boroa. Setereke sena se na le metsi a tsoang melapong e fapaneng ea noka ena, Vinkel le Wilgeboom Spruits e le tsona tse kholo ka ho fetisisa. Kaha toropo e lutse lik'hilomithara tse 13 ka bophirima ho noka, metsi a lokela ho fumanoa liboreng tse potileng letamo la toropo.

Dipalo-palo tsa baahi le moruo

Smithfield ke karolo ya setereke sa Xhariep se futanehileng.[9] E na le baahi ba batsho ba ka bang 4,000, le baahi ba basweu ba ka bang 500. Boemo ba toropo bo bonahalang bo senyehile bo fapane haholo le katleho ya setereke se potolohileng toropo, se tsebahalang ka ho rua dinku bakeng sa boya le ho rua dikgomo.

Tsamaiso

Smithfield ke e nngwe ya ditoropo tse tharo tse ka tlasa taolo ya Masepala wa Lehae wa Mohokare. Ka lebaka la mathata a dikoloto tsa masepala, masepala ha o kgone ho fana ka ditshebeletso tsa mantlha tse kgotsofatsang ho baahi ba ona. Tsena di kenyeletsa tsamaiso ya dikgwere-kgwere, metsi, moralo wa toropo le tokiso ya ditsela.[10]

Bodulo

Sebaka seo toropo e leng ho sona, haufi le ditsela tse kgolo tsa bahahlauli, se thusitse ho hodisa lekala la bohahlauli. Smithfield e na le matlo a baeti a robong hammoho le dibaka tse fanang ka bodulo le dijo tsa hoseng (bed and breakfast).

Dibaka tse kgahlang

Musiamo wa Noka ya Mohokare

Musiamo wa Noka ya Caledon o fumaneha toropong ena. Dibaka tsa boromuoa tsa Carmel le Beersheba di haufi le yona. Lebala la golf la sebaka seo, le hlokomelwang hantle, le na le dilemo tse fetang 100 le ntse le le teng. Meaho ya lona e bulehetse baeti, hammoho le lebala la tennis le sehlopha sa papadi ya bowls. Maralla a potolohileng toropo a nkuwa a loketse ho tsamaya ka maoto (hiking), ho palama dipere le ho shebella dinonyana sebakeng se kgutsitseng le se ikemetseng. Ditsela tse nyane tsa sebaka seo le ditsela tsa dithabeng di loketse ho palama dibaesekele tsa dithabeng (mountain biking). Diphoofolo tse kang Blesbok le Zebra di ka bonwa naheng e bulehileng.[12] Dipolasi tsa diphoofolo tsa naha tse kang Letatsi di fumaneha dikilomitara tse 25 ho tloha Smithfield; sena se matlafatsa boiphihlelo ba ho bona diphoofolo haufi nakong ya maeto a ho di shebella, hammoho le monyetla wa ho tsoma nakong ya sehla sa ho tsoma, se atisang ho ba teng pakeng tsa kgwedi ya Phuptjane le Phato.

Saense ya tsa kgale,ho epollwa (Archaeology)

Sistimi ya ho hlophisa masalla a kgale (fossils) ya Wilton/Smithfield e nka lebitso la yona karolong e nngwe ho tswa toropong ena. Rasaense George Stow o ile a cheka lehaheng le haufi le Smithfield ka 1877 mme a fumana disebediswa tsa Mehla ya Qetello ya Majwe (Late Stone Age), tseo a ileng a di hlalosa bukeng ya hae e bitswang *Native races of South Africa*.[14] Ditshwantsho tsa batho ba San (Bushmen) di teng maralleng a haufi.