Botshabelo, Free State
Botshabelo, e bolelang "sebaka sa setshabelo", ke toropo e kgolo e thehilweng ka 1979. E fumaneha ka botjhabela ho Bloemfontein profenseng ya Freistata e Aforika Borwa. Botshabelo hona jwale ke toropo e kgolo ka ho fetisisa Free State[1].
Nalane
[fetola | fetola mohloli]Ha batho ba bangata ba tloha mapolasing a Freistata, ba ile ba batla dibaka tsa ho dula tikolohong ya Thaba Nchu, sebaka se seng sa mahae mmusong wa kgale wa Bophutatswana.[2][3]
Ha batho ba bangata ba tloha mapolasing a Foreistata, ba ile ba batla dibaka tsa bodulo tikolohong ya Thaba Nchu, e leng naha e ngwe e tlasa puso ya kgale ya Bophuthatswana.[1][2]
Leano le neng le laola Bophuthatswana ka nako eo le ne le bolela ka ho hlaka hore Bophuthatswana ke ba leloko la Batswana. Ka lebaka leo, merabe e meng kaofela, haholo-holo Basotho le Maxhosa, ba ne ba dula kampong ya dikgbokano ya mekhukhu e bitswang "Kromdraai". Kromdraai e ile ya qalwa ke monna ya neng a bitswa "Khoza". O ne a rekisa setsha ka disente tse 50 feela ho pota selemo sa 1976.
Hamorao mmuso wa Bophuthatswana o ile wa qala ho nyatsa ka matla tswelopele leho ntlafala ha sebaka seo, mme ba sebetsa ka thata ka sepolesa sa bona bosiu le motsheare, ba leka ho tlosa batho bohle ba dulang sebakeng seo, bao e seng Batswana. Ha kgatello e ntse e eketseha ho batho ba Kromdraai, Khoza o ile a baleha mme ha aka a hlola a bonahala.
Ka 1979, Tonakgolo ya mehleng ya QwaQwa, Kenneth Mopeli mmoho le mmuso wa kgethollo ba fumane sebaka sa batho bohle ba Kromdraai polasing e bitswang Onverwacht mme yaba ba reka polasi eo. Batho bohle bao e neng ese Batswana ba ile ba qala ho fallela polasing ya Onverwacht mahala, mme hamorao ha ba qala ho dula sebakeng seo ba lefa ZAR80 bakeng sa ho fumana setsha. Qetellong ya 1980 ho ya mathwasong a 1981 lebitso la Onverwacht le ile la qala ho nyamela mme batho ba qala ho bitsa sebaka sa bona ka lebitso la Botshabelo, lebitso lena le fanweng ke Julius Nkoko.
Moruo
[fetola | fetola mohloli]
Botshabelo e na le sebaka se seholo sa indasteri se nang le difeme (factory) tse kgolo tse teng moo. Moruo wa toropo ena o ipapisitse le tlhahiso ya dijo, diaparo le thepa e ngwe. Feme e hlahisang dikgoho [Supreme poultry Pty (Ltd)] e teng mona. Capitec Bank le Shoprite di na le makala a mararo le disuphamakete toropong ena.